Góp ý Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 14/2018/NĐ-CP quy định về hoạt động thương mại biên giới

Kính gửi: Bộ Công Thương

Trả lời Công văn số 6366/BCT-XNK ngày 11 tháng 8 năm 2026 của Bộ Công Thương về việc tham gia ý kiến đối với Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 14/2018/NĐ-CP ngày 23 tháng 01 năm 2018 của Chính phủ quy định chi tiết về hoạt động thương mại biên giới (sau đây gọi là Dự thảo), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) có một số ý kiến như sau:

Trước hết, VCCI nhất trí với định hướng chính sách cốt lõi của Dự thảo là quy định trực tiếp vào Nghị định số 14/2018/NĐ-CP nội dung phân cấp đã được xác lập tại Điều 32 Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại.

Trên tinh thần đồng hành cùng cơ quan soạn thảo hoàn thiện thể chế, VCCI xin gửi tới Quý Cơ quan hai ý kiến góp ý cụ thể dưới đây.

1. Về cụm từ “trên địa bàn tỉnh” tại khoản 3 Điều 6 được sửa đổi

Khoản 1 Điều 1 Dự thảo sửa đổi khoản 3 Điều 6 Nghị định số 14/2018/NĐ-CP theo hướng giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho phép thực hiện hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa qua các địa điểm khác không phải là cửa khẩu phụ, lối mở biên giới “trên địa bàn tỉnh”. So với quy định hiện hành, đây là điểm mới được bổ sung nhằm giới hạn phạm vi thẩm quyền của mỗi địa phương theo địa giới hành chính.

VCCI cho rằng định hướng giới hạn phạm vi thẩm quyền theo địa bàn quản lý là hoàn toàn hợp lý và cần thiết để tránh chồng lấn giữa các địa phương. Tuy nhiên, cách diễn đạt bằng cụm từ “trên địa bàn tỉnh” lại làm phát sinh một vấn đề về phạm vi áp dụng. Trong số các đơn vị hành chính cấp tỉnh có đường biên giới quốc gia trên đất liền hiện có các thành phố trực thuộc trung ương, điển hình là thành phố Huế và thành phố Đà Nẵng, đều có đường biên giới đất liền và có cửa khẩu với Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Nếu giữ nguyên cụm từ “trên địa bàn tỉnh”, quy định có thể bị hiểu theo nghĩa hẹp là chỉ áp dụng đối với các đơn vị hành chính mang tên gọi “tỉnh”, dẫn tới khoảng trống về thẩm quyền tại các thành phố trực thuộc trung ương có biên giới.

Bên cạnh đó, cách diễn đạt này cũng chưa thống nhất với văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn. Khoản 2 Điều 54 Luật Quản lý ngoại thương số 05/2017/QH14 ngày 12 tháng 6 năm 2017 sử dụng thuật ngữ “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có biên giới” – một cách diễn đạt bao quát được cả tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương, đồng thời vẫn giới hạn được phạm vi ở các địa phương có đường biên giới.

Từ những phân tích trên, VCCI kính đề nghị Quý Cơ quan cân nhắc bỏ chữ “tỉnh” trong cụm từ “trên địa bàn tỉnh”, chỉ giữ lại cụm từ “trên địa bàn” để bảo đảm quy định áp dụng cho mọi đơn vị hành chính cấp tỉnh có đường biên giới, không phân biệt tên gọi là tỉnh hay thành phố trực thuộc trung ương. Đồng thời, đề nghị sử dụng thuật ngữ “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có biên giới” thay cho “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh” để bảo đảm đồng bộ với khoản 2 Điều 54 Luật Quản lý ngoại thương số 05/2017/QH14, đồng thời làm rõ ngay trong điều luật rằng thẩm quyền này chỉ thuộc về các địa phương có đường biên giới quốc gia trên đất liền.

2. Về tính thống nhất của thuật ngữ chỉ chủ thể có thẩm quyền trong toàn bộ Nghị định số 14/2018/NĐ-CP

Dự thảo sử dụng thuật ngữ “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh” tại khoản 3 Điều 6 được sửa đổi. Trong khi đó, các điều khoản còn lại của Nghị định số 14/2018/NĐ-CP không thuộc phạm vi sửa đổi lần này vẫn giữ nguyên thuật ngữ “Ủy ban nhân dân tỉnh biên giới”, cụ thể tại khoản 2 Điều 6, khoản 2 Điều 7, Điều 23, Điều 24 và Điều 25.

Kết quả là ngay trong cùng một Điều 6 sẽ tồn tại song song hai cách gọi khác nhau về cùng một chủ thể: khoản 2 gọi là “Ủy ban nhân dân tỉnh biên giới”, còn khoản 3 gọi là “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh”. Ngoài ra, thuật ngữ “tỉnh biên giới” cũng gặp đúng hạn chế đã phân tích ở trên, đó là chưa bao quát được các thành phố trực thuộc trung ương có đường biên giới đất liền sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Vì vậy, VCCI kính đề nghị Quý Cơ quan cân nhắc bổ sung vào Dự thảo một điều khoản quy định việc thay thế cụm từ “Ủy ban nhân dân tỉnh biên giới” bằng cụm từ “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có biên giới” tại khoản 2 Điều 6, khoản 2 Điều 7, Điều 23, Điều 24 và Điều 25 Nghị định số 14/2018/NĐ-CP, qua đó bảo đảm toàn bộ Nghị định sử dụng thống nhất một thuật ngữ duy nhất để chỉ chủ thể có thẩm quyền và đồng bộ với Luật Quản lý ngoại thương số 05/2017/QH14.

Trên đây là một số ý kiến của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đối với Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 14/2018/NĐ-CP ngày 23 tháng 01 năm 2018 của Chính phủ quy định chi tiết về hoạt động thương mại biên giới, kính gửi Quý Cơ quan cân nhắc, tiếp thu để hoàn thiện Dự thảo.

Trân trọng cảm ơn sự hợp tác của Quý Cơ quan.