11/9/2017 11:8
VCCi góp ý Dự thảo Quyết định ban hành Đề án "Đánh giá tổ chức hành chính nhà nước"

Kính gửi: Vụ Cải cách hành chính, Bộ Nội vụ

Trả lời Công văn số 4602/BNV-CCHC của Bộ Nội vụ về việc đề nghị tham gia đóng góp ý kiến Dự thảo Quyết định ban hành Đề án “Đánh giá tổ chức hành chính nhà nước” (sau đây gọi tắt là Dự thảo), Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) có một số ý kiến như sau:

Đánh giá chất lượng hoạt động của tổ chức hành chính nhà nước có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện hiệu quả hoạt động của các tổ chức, cũng như nâng cao chất lượng dịch vụ công cung ứng cho doanh nghiệp và người dân. Kết quả đánh giá một cách khách quan, khoa học có thể góp phần quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu “xây dựng hệ thống cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương tới cơ sở thông suốt, trong sạch, vững mạch, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tăng tính dân chủ và pháp quyền trong hoạt động điều hành của Chính phủ và của cơ quan hành chính nhà nước” đã được đặt ra trong Nghị quyết 30c/NQ-CP ngày 8 tháng 11 năm 2011 của Chính phủ về việc ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020 (Nghị quyết 30c). Đồng thời, kết quả đánh giá một cách khách quan, khoa học sẽ góp phần quan trọng thực hiện các nhiệm vụ về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước đã được đặt ra trong Quyết định số 225/QĐ-TTg ngày 4/2/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2016-2020 (Quyết định 225). Để đảm bảo Đề án ban hành thực hiện các mục tiêu của cải cách hành chính nhà nước theo yêu cầu của Nghị quyết 30c và Quyết định 225 đã đặt ra, đề nghị Quý Cơ quan xem xét, cân nhắc một số điểm dưới đây:

1.     Về mục tiêu của Đề án

Đề án cần xác định mục tiêu chung sát hơn với nhiệm vụ mà Quyết định 225 đã đặt ra. Mặc dù Dự thảo đã nêu mục tiêu chung là “đánh giá khách quan, khoa học, đầy đủ chất lượng hoạt động của tổ chức hành chính nhà nước để nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý đối với các tổ chức hành chính nhà nước”, tuy nhiên mục tiêu này chưa thể hiện rõ nhiệm vụ mà Quyết định 225 đã xác định. Đó là nhằm thực hiện các nhiệm vụ cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước trong giai đoạn 2016-2020.

Do vậy, đề nghị Quý Cơ quan cân nhắc bổ sung vào đoạn cuối phần Mục tiêu chung như sau:  “Đánh giá khách quan, khoa học, đầy đủ chất lượng hoạt động của tổ chức hành chính nhà nước để nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý đối với các tổ chức hành chính nhà nước, qua đó cung cấp căn cứ cho việc tiến hành cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước”.

Đồng thời, đề nghị Quý Cơ quan, theo đó, điều chỉnh các mục tiêu cụ thể của Đề án. Cụ thể, trong Dự thảo hiện nay, các mục tiêu cụ thể chỉ tập trung vào việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá, xác định phương pháp đánh giá và định kỳ tổ chức đánh giá. Trong khi đó, bộ tiêu chí đánh giá, phương pháp đánh giá chỉ là một sản phẩm đầu ra của Đề án. Nghĩa là ở đây mới dừng lại ở việc xác định mục tiêu cụ thể cho việc “xây dựng bộ tiêu chí”, thay vì việc “đánh giá tổ chức hành chính nhà nước”. Do vậy, đề nghị Quý Cơ quan điều chỉnh lại các mục tiêu cụ thể của Đề án, ví dụ như “Xác định các lĩnh vực đánh giá hoạt động của tổ chức hành chính nhà nước, với các tiêu chí cụ thể”, hoặc có thể chỉ ra mục tiêu cụ thể cần cải thiện 5 lĩnh vực đánh giá, như 5 nhóm tiêu chí đã xác định trong Bộ chỉ tiêu được nêu tại Dự thảo.

2.     Về đối tượng áp dụng  

Đối tượng áp dụng của Dự thảo dường như đang hẹp hơn so với yêu cầu đặt ra trong mục tiêu và phạm vi mà Dự thảo đã xác định. Cụ thể, xuyên suốt trong phần mục tiêu là khái niệm “các tổ chức hành chính nhà nước”, mang ý nghĩa bao quát từ trung ương tới cơ sở. Đồng thời, Dự thảo cũng xác định phạm vi của đề án là “đánh giá chất lượng hoạt động của các tổ chức hành chính trên phạm vi cả nước từ Trung ương đến địa phương”.

Tuy nhiên, trong phần đối tượng, bên cạnh các bộ, cơ quan ngang bộ, là các “cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là các sở)”. Trong khi đó, UBND cấp huyện, thành phố trực thuộc tỉnh cũng là một nhóm các tổ chức hành chính nhà nước và cũng đảm nhiệm các nhiệm vụ quản lý nhà nước, cung cấp nhiều dịch vụ công cho doanh nghiệp và người dân.  Do vậy, đề nghị Quý Cơ quan cân nhắc đưa nhóm này vào đối tượng đánh giá, hoặc nếu chỉ giới hạn với 2 nhóm đối tượng nêu trên, thì cũng cần có giải thích cụ thể trong Đề án.

3.     Về tiêu chí đánh giá tổ chức

Dự thảo đã đề xuất 66 tiêu chí đánh giá, thuộc 5 nhóm tiêu chí đánh giá tổ chức hành chính, từ đánh giá các yếu tố bảo đảm chất lượng, đánh giá về kết quả thực hiện nhiệm vụ quản lý, đánh giá về cung ứng dịch vụ công, đánh giá về mức độ hài lòng của người dân và tổ chức và đánh giá của các tổ chức hành chính có liên quan. Đây là những nội dung bao quát nhiều mặt hoạt động của tổ chức hành chính. Những tiêu chí đánh giá nếu được chuẩn hóa và đi vào áp dụng, có thể có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp các tổ chức hành chính nhà nước sử dụng để xác định được những điểm yếu cần khắc phục, cũng như những điểm mạnh cần phát huy, để từ đó có thể cải thiện chất lượng hoạt động của mình.  Tuy nhiên, đề nghị Quý Cơ quan cân nhắc hoàn thiện các tiêu chí đánh giá, cụ thể như sau:

-         Gắn các tiêu chí đánh giá với các thang đo về chất lượng: Trong 39 tiêu chí thuộc 2 nhóm tiêu chí sẽ do các tổ chức hành chính tự đánh giá (nhóm 1 và 2), có tới 13 tiêu chí xác định điểm số theo hướng Có/Không, Phù hợp/Không phù hợp, Đúng quy định/Không đúng quy định… Cách thức chấm điểm như vậy sẽ rất khó cho việc tính toán sự khác biệt về chất lượng hoạt động giữa các tổ chức được đánh giá.  Do vậy, đề nghị Quý Cơ quan cân nhắc làm rõ thêm đối với những tiêu chí có việc xác định điểm số như vậy. Cụ thể là với các tiêu chí 1.1.1-1.1.6, 1.2.2, 1.4.1-1.4.3. 1.5.2. 1.6.2, 2.7.1. Ngoài ra, cũng đề nghị Quý Cơ quan xác định rõ nội dung đánh giá đối với các nhóm tiêu chí 3,4,5 của Dự thảo.

-         Xác định rõ các tiêu chí sẽ được lựa chọn, theo hướng đơn nhất và rõ ràng: Như thiết kế của Dự thảo, các tiêu chí đánh giá sẽ được sử dụng để xây dựng bộ chỉ số đánh giá tổ chức hành chính, sẽ thể hiện qua bảng hỏi khảo sát. Để việc đánh giá được cụ thể, chính xác, các tiêu chí được lựa chọn nên được xác định cụ thể, tránh việc gộp nhiều nội dung vào chung một tiêu chí. Ví dụ, tiêu chí 1.2.3 “Người đứng đầu của các đơn vị thuộc tổ chức có phân công, công việc và theo dõi, đánh giá mức độ hoàn thành công việc đối với công chức hàng tháng”. Theo đó, tiêu chí này gồm cả 2 hoạt động: có kế hoạch phân công công việccó tiến hành theo dõi đánh giá.  Nếu gộp chung như vậy, sẽ khó cho việc xác định cụ thể để từ đó tính toán điểm số phù hợp. Hoặc tiêu chí 1.6.2 “Nghiên cứu cải tiến quy trình, áp dụng khoa học công nghệ để nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức”. Đây cũng là tiêu chí có 2 nội dung khác nhau trong cùng một chỉ tiêu đánh giá. Góp ý tương tự đối với các tiêu chí: 1.6.6,  2.2.1, 2.2.2, 3.1,  3.2 (thái độ làm việcviệc hướng dẫn thủ tục), và 4.2.

-         Cân nhắc xác định nội dung tiêu chí phù hợp với nội dung đánh giá: Tiêu chí 2.2.1 có nội dung là “Sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ trong thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị thuộc tổ chức”. Trong khi đó, nội dung đánh giá lại là về “Không/Có nhiệm vụ trùng giữa các đơn vị thuộc tổ chức”. Như vậy, về nội dung tiêu chí và nội dung đánh giá không có sự trùng khớp. Do vậy, cần điều chỉnh lại cho phù hợp.

-         Bổ sung thêm tiêu chí đánh giá về công khai: Tiêu chí 2.7.2 “Tỷ lệ các văn bản pháp luật, nhiệm vụ quản lý được công khai xin ý kiến trước khi ban hành trên các kênh tiếp nhận thông tin (trừ nội dung không được công khai theo quy định”, mới chỉ tập trung vào tỷ lệ văn bản được công khai.

Tuy nhiên, một chiều cạnh khác cần được đánh giá thêm, đó là công khai theo đúng thời hạn quy định của pháp luật. Thực tiễn cho thấy không ít tổ chức có công khai văn bản dự thảo, song lại không đảm bảo theo đúng thời hạn quy định của Luật Ban hành Văn bản quy phạm pháp luật. Do đó, đề nghị Quý Cơ quan bổ sung thêm tiêu chí này vào bộ tiêu chí đánh giá.

Bên cạnh đó, đề nghị Quý Cơ quan bổ sung thêm tiêu chí đánh giá về việc công khai phiên bản dự thảo mới nhất. Từ thực tiễn quan sát của VCCI trong quá trình tham gia góp ý dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, có khá nhiều cơ quan dù có công khai dự thảo, song bản công khai lại thường không phải là bản dự thảo cuối cùng lấy ý kiến rộng rãi, do vậy khiến doanh nghiệp, người dân và các tổ chức khác mong muốn đóng góp ý kiến lại không thể tiếp cận được văn bản dự thảo mới nhất.

Đồng thời, cũng đề nghị Quý Cơ quan bổ sung thêm tiêu chí đánh giá về việc công khai đầy đủ các tài liệu của hồ sơ dự thảo. Rất nhiều trường hợp các tổ chức hành chính chịu trách nhiệm dự thảo chỉ công khai bản dự thảo lấy ý kiến, mà không công khai các tài liệu đi kèm, như báo cáo đánh giá tác động pháp luật, tờ trình…. Thực tế này cũng đang gây khó khăn cho doanh nghiệp và người dân trong quá trình tham gia góp ý xây dựng pháp luật.

-         Điều chỉnh nội dung đánh giá của tiêu chí 2.3.5: Tiêu chí 2.3.5 “Tỷ lệ văn bản quản lý phải sửa đổi, bổ sung” có thể tạo tác động không mong muốn. Cụ thể, việc sửa đổi văn bản nhanh, dù văn bản đó mới được ban hành, có thể cho thấy tổ chức hành chính đó phản ứng nhanh trước những đòi hỏi của thực tiễn. Nếu đặt ra tiêu chí này, có thể khiến các tổ chức hành chính nhà nước không muốn sửa đổi văn bản, dù có bất cập nảy sinh. Do vậy, đề nghị Quý Cơ quan cân nhắc bỏ tiêu chí này, hoặc điều chỉnh nội dung để tránh trường hợp nêu trên có thể xảy ra.

-         Cân nhắc một số tiêu chí có thể đã được đánh giá trong bộ tiêu chí đánh giá khác cũng do Bộ Nội vụ hiện đang triển khai. Rà soát sơ bộ cho thấy, có một số tiêu chí của Bộ tiêu chí của Dự thảo dường như trùng lặp về nội dung với các tiêu chí của Bộ Chỉ số Cải cách hành chính (PAR Index). Vd: tiêu chí 1.1.3 Sự phù hợp của cơ cấu công chức theo việc làm của Dự thảo với tiêu chí I.5.1 của PAR Index; Tiêu chí 1.1.5 Công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ của Dự thảo với tiêu chí I.5.7 của PAR Index; Tiêu chí 1.4.2 Thực hiện cơ chế tự chủ tài chính của Dự thảo với tiêu chí I.6.1 của PAR Index; hoặc Tiêu chí 2.1.2 Thực hiện các nhiệm vụ được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ/Ủy ban nhân dân tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh giao với tiêu chí I.1.6 đối với PAR Index cấp Bộ);

4.     Hội đồng đánh giá

Một trong những yêu cầu mà Dự thảo đã nêu ra là “đánh giá tổ chức hành chính nhà nước phải phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm khách quan, trung thực”. Việc bảo đảm khách quan, trung thực trong đánh giá là hết sức quan trọng, bởi nó sẽ quyết định tới kết quả sẽ được công bố, đồng thời cũng liên quan tới lòng tin của doanh nghiệp và người dân đối với các tổ chức được đánh giá, cũng như với đơn vị chịu trách nhiệm đánh giá.

Dự thảo đã đưa ra quy trình đánh giá, với việc thành lập Hội đồng đánh giá. Hội đồng này sẽ đánh giá, thẩm định kết quả chất lượng hoạt động của các tổ chức hành chính nhà nước. Tuy nhiên, dự thảo hiện chưa quy định rõ về cơ cấu của Hội đồng đánh giá, cũng như nguyên tắc hoạt động của hội đồng này. Do vậy, để đảm bảo cho công tác đánh giá được khách quan, trung thực, đề nghị Quý Cơ quan bổ sung những quy định cụ thể đối với tổ chức và hoạt động của Hội đồng đánh giá này.

5.     Mối quan hệ giữa Dự thảo Đề án với một số Đề án khác có liên quan

Tại Quyết định số 225/QĐ-TTg ngày 4/2/2016 về việc ban hành Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2016-2020, Thủ tướng Chính phủ đã đặt ra nhiệm vụ “nghiên cứu xây dựng và đưa vào áp dụng mô hình đánh giá tổ chức”. Trong phần Phụ lục của Quyết định này, Bộ Nội vụ được giao chủ trì lập Đề án “Xây dựng phương pháp đánh giá tổ chức” trong giai đoạn 2016-2020.

Cũng tại Quyết định 225, Bộ Nội vụ tiếp tục được giao chủ trì thực hiện Đề án “Xác định Chỉ số Cải cách hành chính của các bộ, cơ quan ngang bộ, ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương” (Chỉ số PAR Index) và Đề án “Đo lường hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước” trong giai đoạn 2016-2020 (Chỉ số SIPAS).  Đây là hai đề án thường niên, kết hợp giữa tự đánh giá của các tổ chức hành chính cùng với điều tra xã hội học. Trong đó chỉ số PAR Index đã triển khai tại 19 bộ, cơ quan ngang bộ và 63 tỉnh, thành phố và Chỉ số SIPAS đã triển khai tại 4 bộ và 10 địa phương.

Giữa 3 đề án này, có sự trùng lặp nhất định về mặt đối tượng được đánh giá (tổ chức hành chính nhà nước), cũng như đối tượng tham gia các cuộc khảo sát xã hội học có liên quan. Do vậy, để tối ưu hóa hoạt động triển khai của ba đề án này, đề nghị Quý Cơ quan cân nhắc và lựa chọn phương án triển khai phù hợp. 

Trên đây là một số ý kiến của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đối với Dự thảo Quyết định ban hành Đề án “Đánh giá tổ chức hành chính nhà nước”. Rất mong Quý Cơ quan cân nhắc trong quá trình hoàn thiện nội dung Dự thảo.

Trân trọng cảm ơn.

Thành viên đang xem chủ đề này